Yakınımı bir kazada kaybettim

Adım adım

Sıra her olayda aynı olmayabilir; adımlar genel bir çerçevedir.

1. 01

   Destekten yoksun kalma tazminatını kimler isteyebilir?

   Hayatını kaybeden kişinin desteğinden yoksun kalan yakınlar bu tazminatı isteyebilir; uygulamada eş, çocuklar, anne ve baba öne çıkar. Destek yalnızca para göndermek değildir; ev işleri ve çocukların bakımı da destek sayılır. Mirası reddetmiş olmak bu talebe engel değildir.

   Ayrıntılı yazı: Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Kimler, Hangi Koşullarda İsteyebilir?
2. 02

   Manevi tazminat ayrı bir taleptir

   Eş, çocuklar, anne ve baba ile kardeşler, duydukları acı nedeniyle kural olarak manevi tazminat isteyebilir. Bu talep destekten yoksun kalma tazminatından bağımsızdır; destek ilişkisi bulunmayan bir yakın da isteyebilir. Miktar bir hesap tablosuyla bulunmaz; olayın özelliklerine göre hâkim belirler.

   Ayrıntılı yazı: Manevi Tazminat Nedir, Miktarı Nasıl Belirlenir?
3. 03

   Sorumlular kazanın türüne göre değişir

   İş kazasında kusuru bulunan işveren, varsa asıl işveren ve alt işveren sorumlu olabilir. Trafik kazasında kusurlu sürücü, aracın işleteni ve zorunlu trafik sigortası şirketi gündeme gelir. Destekten yoksun kalma tazminatı trafik sigortasının kapsamındadır; manevi tazminat ise kapsam dışındadır ve sorumlu kişilerden (kusurlu sürücü ve aracın işleteni) istenir.

   Ayrıntılı yazı: Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Kimler, Hangi Koşullarda İsteyebilir?
4. 04

   SGK’nın bağladığı gelir hesabı etkiler

   Ölümlü iş kazasında SGK hak sahiplerine ölüm geliri bağlar; trafik kazasında da koşullarına göre ölüm aylığı gündeme gelebilir. İş kazasından doğan destek tazminatında, SGK’nın bağladığı gelirin peşin sermaye değeri (gelecekte ödenecek gelirlerin bağlama tarihindeki toplu karşılığı) tazminattan düşülür. Hangi ödemelerin düşüleceği olayın türüne ve ödemenin niteliğine göre değişir. SGK ödemeleri manevi tazminattan düşülmez.

5. 05

   Hesabın dayanacağı belgeler zamanla bir araya gelir

   Hesap; hayatını kaybeden kişinin geliri, yaşı ve ailenin durumu üzerinden, bilirkişi eliyle yapılır. Gelir belgeleri, nüfus kayıt örneği, çocukların öğrenim belgeleri, olaya ilişkin tutanaklar ve ceza soruşturması evrakı bu hesabın dayanağıdır. Kayıt dışı çalışmada tanık beyanları ve emsal ücret yazıları gündeme gelir.

6. 06

   Önerilen ödemeyi kabul etmeden önce hesabı görün

   Sigorta şirketinin ya da sorumluların erken aşamada önerdiği bir ödemeyi kabul etmeden önce, ödemenin hangi hesaba dayandığını görmek önem taşır. İmzalanması istenen ibraname benzeri belgelerin içeriğini incelemek de aynı ölçüde önemlidir. Kayıtsız şartsız imzalanan bir belge, sonradan eksik ödemeyi istemeyi güçleştirebilir.

7. 07

   Süreler yıllarla ölçülür, başlangıcı kişiye göre değişir

   Haksız fiilde (başkasına hukuka aykırı biçimde zarar verilmesinde) kural, zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her durumda olaydan itibaren on yıldır. Ölüme yol açan fiil suç oluşturuyorsa ceza kanunundaki daha uzun süre uygulanır; uygulamada bu süre ölümlü kazalarda on beş yılı bulabilmektedir. İş kazasında işverene karşı açılacak tazminat davası bakımından ise sözleşmeye dayalı sorumluluğun süreleri gündeme gelir. Yakınlar bakımından süre, kendi zararlarını ve sorumluyu öğrendikleri tarihe göre ayrıca değerlendirilir.

Hazırlamanız yararlı belgeler

Elinizde olmayan belgeler görüşmeye engel değildir; liste genel bir hazırlık önerisidir.

• Hayatını kaybeden kişinin bordroları, SGK hizmet dökümü ve vergi kayıtları
• Aile durumunu gösteren nüfus kayıt örneği
• Çocukların öğrenim belgeleri
• Olaya ilişkin tutanaklar ve ceza soruşturması evrakı
• SGK’nın bağladığı gelire ilişkin yazılar
• Cenaze ve defin giderlerine ilişkin belgeler
• Sigorta şirketinin teklifi ve imzalanması istenen belgelerin bir örneği

Sık yapılan hatalar

• Mirasçı olunmadığı ya da miras reddedildiği için talep hakkı bulunmadığını düşünmek.
• Düzenli para gönderilmediği için destek ilişkisi olmadığını sanmak; ev işleri ve çocuk bakımı da destektir.
• Erken önerilen bir ödemeyi, hangi hesaba dayandığını görmeden kabul etmek.
• İbraname benzeri bir belgeyi kayıtsız şartsız imzalamak.
• Manevi tazminatın trafik sigortasından istenebileceğini düşünüp sorumlu kişilere karşı talepte bulunmamak.
• İki yıl geçti diye talep hakkının bittiğini varsaymak.