Önemli süreler
Bir hakkın kullanılabilmesi çoğu zaman belirli bir süreye bağlıdır. Sitedeki yazılarda geçen başlıca süreler aşağıda konulara göre toplanmıştır.
Tablo nasıl okunmalı
- Tablodaki süreler genel kuraldır. Somut olayın özellikleri, tarafların sıfatı ve zararın ortaya çıkış biçimi sonucu değiştirebilir; sürenin ne zaman başladığı çoğu dosyada uzunluğundan daha çetrefillidir.
- Hak düşürücü süre hakkın kendisini sona erdirir ve mahkemece kendiliğinden gözetilir; kaçırıldığında telafi imkânı hemen hemen yoktur.
- Zamanaşımı, kanunda öngörülen süre geçtikten sonra borçlunun bunu ileri sürmesi hâlinde alacağın dava yoluyla istenememesi sonucunu doğuran süredir; hâkim zamanaşımını kendiliğinden dikkate almaz. Dava, icra takibi ya da borcun ikrarı gibi işlemler zamanaşımını keser.
- Kırmızı yazılı süreler sizin uymanız gereken sürelerdir. Mürekkep renginde ve “Karşı tarafın süresi” diye işaretli olanlar işverenin, sigortacının ya da Kurumun uyması gereken sürelerdir.
- Her satırın sonundaki bağlantı, sürenin ayrıntılı anlatıldığı yazıyı açar.
Süreler
Çalışma alanı sayfası: İş kazası ve meslek hastalığıİş kazası ve meslek hastalığı
| Ne için | Süre | Ne zaman başlar | Not ve kaynak |
|---|---|---|---|
| İşverenin iş kazasını SGK’ya bildirmesiKarşı tarafın süresi · Yükümlülük | 3 iş günü | Kazadan sonra | Kolluğa derhal bildirilir. İş günü, hafta tatilini ve resmî tatilleri kapsamaz. İşveren bildirmezse sigortalı ya da hak sahipleri de bildirebilir. Kaynak yazı: SGK’ya iş kazası bildirimi |
| İşverenin meslek hastalığını SGK’ya bildirmesiKarşı tarafın süresi · Yükümlülük | 3 iş günü | İşverenin hastalığı öğrendiği günden | Tanıyı koyan sağlık hizmet sunucusunun da bildirim yükümlülüğü vardır. Kaynak yazı: Meslek hastalığı tespiti |
| SGK’ya dava açmadan önce yaptığınız yazılı başvuruya SGK’nın cevap vermesiKarşı tarafın süresi · Dava şartı | 60 gün | Başvurunuzun SGK’ya ulaştığı günden | Dava şartı olan, Kuruma yazılı başvurulmuş olmasıdır. Kurum altmış gün içinde cevap vermezse talep reddedilmiş sayılır ve dava yolu açılır; başvuru yapılmadan açılan dava usulden reddedilebilir. Kaynak yazı: Maluliyet oranına itiraz |
| İşverenden tazminat isteme (maddi ve manevi)Zamanaşımı | 10 yıl | Kural olarak kaza gününden | Maluliyet oranı sonradan belirlenmişse oranın kesinleştiği tarihin dikkate alınması gerektiği kabul edilmektedir. Olay suç oluşturuyorsa ceza mevzuatındaki daha uzun süre gündeme gelebilir. Kaynak yazı: Tazminat davalarında zamanaşımı |
| Meslek hastalığında işverenden tazminat istemeZamanaşımı | 10 yıl | Uygulamada hastalığın ve buna bağlı kalıcı kaybın belirlendiği günden | Başlangıç tarihi somut olaya göre değişebilir. Kaynak yazı: Meslek hastalığı tespiti |
| Sigortasız çalıştığınız dönemin resmen tespiti (hizmet tespit davası)Hak düşürücü | 5 yıl | Her çalışma yılı için ayrı ayrı: o takvim yılının sonundan (31 Aralık) | Yargı kararlarında bu sürenin işlemesi bakımından bazı istisnalar kabul edilir; her dosyada ayrıca değerlendirilir. Kaynak yazı: İş kazası ve meslek hastalığı |
Süreler
Çalışma alanı sayfası: Trafik kazası ve sigortaTrafik kazası ve sigorta
| Ne için | Süre | Ne zaman başlar | Not ve kaynak |
|---|---|---|---|
| Trafik sigortası şirketinin yazılı başvurunuza cevap vermesiKarşı tarafın süresi · Dava şartı | 15 gün | Yazılı başvurunuzun sigorta şirketine ulaştığı günden | Dava şartı olan, sigortacıya yazılı başvurulmuş olmasıdır. Cevap gelmez ya da talebi karşılamazsa dava veya Sigorta Tahkim Komisyonu yolu açılır; talebi karşılamayan cevap süre dolmadan gelmişse sürenin bitmesi beklenmez. Sürücüye, işletene ya da araç sahibine karşı açılacak davalarda bu başvuru aranmaz. Kaynak yazı: Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu |
| Sigorta şirketinin poliçe sınırları içindeki tutarı ödemesiKarşı tarafın süresi · Yükümlülük | 8 iş günü | Gerekli belge ve raporlar şirkete ulaştıktan sonra | Kaynak yazı: Araç değer kaybı tazminatı |
| Trafik kazası nedeniyle tazminat istemeZamanaşımı | 2 yıl / 10 yıl | Zararı ve sorumluyu öğrendiğiniz günden 2 yıl; her durumda kaza gününden 10 yıl | Kaza aynı zamanda suç oluşturuyorsa ceza kanunundaki daha uzun süre uygulanır; uygulamada bu süre yaralanmalı kazalarda sekiz, ölümlü kazalarda on beş yılı bulabilmektedir. Kaynak yazı: Trafik kazası ve sigorta tazminatı |
| Açıkça yetersiz bir tazminat anlaşmasının (ör. imzalanan ibranamenin) iptalini isteme | 2 yıl | Anlaşmanın yapıldığı günden | İbraname imzalanmadan önce metnin incelenmesi, sonraki tartışmaları azaltabilir. Kaynak yazı: Trafik kazasında yaralanma tazminatı |
| Kazayla birlikte yazılan trafik cezasına itiraz | 15 gün | Cezanın size yüz yüze bildirildiği ya da tebliğ edildiği (ulaştırıldığı) günden | Sulh ceza hâkimliğine başvurulur. Sonuç, tazminat dosyasındaki kusur dağılımını kendiliğinden belirlemez; delil olarak değerlendirilebilir. Kaynak yazı: Kaza tespit tutanağına itiraz |
Süreler
Çalışma alanı sayfası: İşten çıkarılma ve işçilik alacaklarıİşten çıkarılma ve işçilik alacakları
| Ne için | Süre | Ne zaman başlar | Not ve kaynak |
|---|---|---|---|
| İşe dönmek için (işe iade) arabulucuya başvuruHak düşürücü | 1 ay | İşten çıkarıldığınızın size bildirildiği günden | Yazılı bir bildirim verilmediyse yazı beklemeyin; böyle durumlarda sürenin başlangıcı tartışmalı olabileceğinden erken davranmak daha güvenlidir. Kaynak yazı: İşe iade davası süreleri |
| Arabuluculukta anlaşma olmazsa işe iade davasıHak düşürücü | 2 hafta | Son arabuluculuk tutanağının düzenlendiği günden | Bu sürelerin geçmesi işe iade talebini sonlandırır; feshe bağlı diğer alacakları ortadan kaldırmaz. Kaynak yazı: İşe iade davası süreleri |
| Kıdem, ihbar ve kötüniyet tazminatı, yıllık izin ücretiZamanaşımı | 5 yıl | İşten ayrıldığınız (iş sözleşmesinin sona erdiği) günden | 25 Ekim 2017’den sonra sona eren sözleşmeler için geçerlidir. Daha önceki fesihlerde kıdem, ihbar ve kötüniyet tazminatı için on yıllık süre söz konusudur. Kaynak yazı: İşçilik alacakları |
| Ücret, fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil ücretiZamanaşımı | 5 yıl | Her ayın alacağı için ayrı ayrı: o ayın ücretinin ödenmesi gereken günden | Süre geriye doğru işler; talep genellikle son beş yıllık dönemle sınırlı kalır. Kaynak yazı: Fazla mesainin ispatı |
| İşe iade davasını kazandıktan sonra işe başlamak için işverene başvuru | 10 iş günü | Kesinleşen kararın size (avukatınız varsa ona) tebliğ edildiği günden | İşveren işçiyi başvurudan itibaren bir ay içinde işe başlatmak durumundadır. Kaynak yazı: İşe iade davası süreleri |
| İşverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı nedeniyle işten hemen ayrılma (haklı fesih) | 6 iş günü / 1 yıl | Durumu öğrendiğiniz günden 6 iş günü; her durumda olaydan 1 yıl | Mobbing gibi süreklilik gösteren ihlallerde süre son ihlalden itibaren değerlendirilebilir; yine de beklemek tartışma doğurabilir. Kaynak yazı: Mobbing ve haklı fesih |
| Kadın işçinin evlilik nedeniyle kıdem tazminatlı ayrılmasıHak düşürücü | 1 yıl | Evlendiğiniz günden | Fesih iradesinin evliliğe dayandığı bildirimde açıkça belirtilmelidir. Kaynak yazı: Kıdem tazminatı şartları |
| İşsizlik ödeneği (işsizlik maaşı) başvurusu | 30 gün | İş sözleşmesinin sona erdiği günün ertesinden | Başvurunun süresinde yapılması gerekir. Ödenek, kıdem ve ihbar tazminatından mahsup edilmez. Kaynak yazı: İşçilik alacakları |
Süreler
Çalışma alanı sayfası: Tıbbi malpraktisTıbbi malpraktis
| Ne için | Süre | Ne zaman başlar | Not ve kaynak |
|---|---|---|---|
| Devlet hastanesi ya da başka bir kamu hastanesi: dava açmadan önce hastanenin bağlı olduğu idareye yazılı başvuruHak düşürücü | 1 yıl / 5 yıl | Zarara yol açan olayı (eylemi) öğrendiğiniz günden 1 yıl; her durumda olayın tarihinden 5 yıl | İdare altmış gün içinde cevap vermezse talep reddedilmiş sayılır. Kaynak yazı: Kamu ve özel hastanede malpraktis davası |
| Kamu hastanesi: başvuru reddedilirse ya da 60 gün içinde cevap gelmezse idare mahkemesinde dava (tam yargı davası)Hak düşürücü | 60 gün | Ret yazısının size (avukatınız varsa ona) tebliğ edildiği günün ertesinden ya da 60 günlük cevap süresinin bittiği günden | Dava açma süresidir; mahkemece kendiliğinden gözetilir. Kaynak yazı: Kamu ve özel hastanede malpraktis davası |
| Özel hastane, muayenehane ya da serbest çalışan hekim (doktor): vekâlet sözleşmesine dayanan tazminat talebiZamanaşımı | 5 yıl | Kural olarak zarara yol açan işlemin (ör. ameliyatın) yapıldığı günden | Estetik amaçlı bazı işlemlerde ilişki eser sözleşmesi sayılabilir; bu durumda ayıba dayanan talepler farklı sürelere tabidir. Talep haksız fiile dayandırılırsa iki yıl / on yıl kuralı, fiil suç oluşturuyorsa uzamış ceza zamanaşımı tartışılabilir. Kaynak yazı: Tazminat davalarında zamanaşımı |
| Hastanenin kişisel veri (KVKK) başvurunuzu sonuçlandırmasıKarşı tarafın süresi | 30 gün | Başvurunuzun hastaneye ulaştığı günden, en geç | Belge örnekleri çoğunlukla Hasta Hakları Yönetmeliğine dayanılarak istenir; KVKK başvurusu tamamlayıcıdır. Ret, yetersiz cevap ya da cevapsızlıkta Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyet: cevabın öğrenilmesinden otuz gün, her durumda başvurudan altmış gün içinde. Kaynak yazı: Hasta dosyası ve tıbbi kayıtlar |
Süreler
Her dosyada gündeme gelebilecek süreler
| Ne için | Süre | Ne zaman başlar | Not ve kaynak |
|---|---|---|---|
| Zarara yol açan kişiden tazminat isteme (haksız fiil, genel kural)Zamanaşımı | 2 yıl / 10 yıl | Zararı ve sorumluyu öğrendiğiniz günden 2 yıl; her durumda olaydan 10 yıl | Fiil, ceza kanunlarının daha uzun zamanaşımı öngördüğü bir suç oluşturuyorsa o süre uygulanır. Kaynak yazı: Tazminat davalarında zamanaşımı |
| Mahkemenin aldığı bilirkişi raporuna itiraz | 2 hafta | Raporun size (avukatınız varsa ona) tebliğ edildiği günden | Bu süre içinde eksikliklerin gerekçeli biçimde ortaya konmaması, sonraki aşamalarda itirazın dinlenmemesine yol açabilir. Kaynak yazı: Malpraktis davasında bilirkişi raporu |
| Yaralanmaya dikkatsizliğiyle yol açan kişi hakkında ceza şikâyeti (taksirle yaralama)Hak düşürücü | 6 ay | Olayı ve olaya yol açan kişiyi öğrendiğiniz günden | Olay ölümle sonuçlandıysa şikâyet aranmaz. Bilinçli taksirle işlenen ve basit yaralama dışında kalan hâllerde de şikâyet aranmaz. Kaynak yazı: İş kazası sonrası ilk 7 gün |
| Bedensel zararda kararın sonradan değiştirilmesini isteme (hâkim bu hakkı kararda saklı tuttuysa) | 2 yıl | Kararın kesinleştiği günden | Hâkimin bu yetkiyi saklı tutması dava sırasında istenmelidir; sonradan yararlanmak güçleşir. Kaynak yazı: Maluliyet oranına itiraz |
İletişim
Süre hesabı dosyaya göre değişir
Sürenin dolup dolmadığı, ne zaman başladığı ve arada süreyi kesen bir işlem bulunup bulunmadığı belgeler üzerinden incelenir. WhatsApp, e-posta ya da iletişim formu üzerinden ulaşabilirsiniz.
Usluer Hukuk Bürosu
Av. Turgay Usluer
Avukat, arabulucu, uzlaştırmacı
- Mesaj gönderin
- E-posta
- av.turgayusluer@gmail.com
- Saatler
- Hafta içi 09.00 – 18.00, Cumartesi 11.00 – 16.00